Nieuw onderzoek: gezonde werkgewoontes vragen meer dan alleen kennis

De meeste medewerkers weten inmiddels dat langdurig zitten niet ideaal is en dat regelmatig bewegen belangrijk is. Toch betekent kennis over gezond gedrag nog niet automatisch dat mensen hun gedrag tijdens de werkdag daadwerkelijk veranderen.

Een nieuwe wetenschappelijke review uit 2026 laat zien dat effectieve vitaliteitsprogramma’s op het werk verder gaan dan alleen informeren. Juist technieken die medewerkers ondersteunen bij het daadwerkelijk veranderen en volhouden van gedrag spelen een belangrijke rol.

Dat is een relevant inzicht voor organisaties die gezonde werkgewoontes structureel onderdeel willen maken van de werkdag.

Wat hebben de onderzoekers onderzocht?

Onderzoekers analyseerden wetenschappelijke interventies die gericht waren op voeding en lichamelijke activiteit op de werkvloer. Daarbij gebruikten zij het zogenoemde Behavior Change Wheel (BCW): een wetenschappelijk raamwerk waarmee kan worden onderzocht welke mechanismen en technieken worden ingezet om gedrag te veranderen.

In totaal werden 13 interventies, beschreven in meerdere wetenschappelijke publicaties, in de review opgenomen.

Een groot deel van het onderzoek vond plaats in kantooromgevingen. Zes van de dertien interventies waren specifiek gericht op het verminderen van sedentair gedrag op het werk.

De onderzoekers keken niet alleen naar de uiteindelijke resultaten, maar ook naar de manier waarop de programma’s probeerden gedrag daadwerkelijk te veranderen.

Welke technieken werden gebruikt?

De onderzochte programma’s maakten gebruik van uiteenlopende methoden.

• digitale herinneringen
• apps
• e-mail en sms
• coaching
• workshops
• zelfmonitoring
• feedback
• teamactiviteiten
• elektronische prompts
• werkplekondersteuning

Opvallend is dat zelfmonitoring van gedrag een veelgebruikte gedragstechniek was. Dat betekent dat medewerkers inzicht krijgen in hun eigen gedrag en daardoor bewuster kunnen worden van bijvoorbeeld langdurig zitten, beweegmomenten of andere dagelijkse gewoontes.

Van weten naar daadwerkelijk doen

Dit is een belangrijk onderscheid. Alleen vertellen dat medewerkers meer moeten bewegen, betekent nog niet dat zij dat gedurende een drukke werkdag daadwerkelijk doen.

Vergaderingen lopen uit. Deadlines vragen aandacht. Een medewerker zit geconcentreerd achter een beeldscherm en voordat hij of zij het merkt, zijn er meerdere uren verstreken.

Gezond gedrag moet daarom niet alleen bekend zijn, maar ook praktisch uitvoerbaar worden gemaakt binnen de dagelijkse werkomgeving. Gedragstechnieken zoals herinneringen, feedback, planning en zelfmonitoring kunnen daarbij ondersteuning bieden.

Wat laten de onderzochte programma’s zien?

De resultaten verschilden per interventie, maar verschillende onderzoeken lieten interessante uitkomsten zien.

Zo rapporteerde een studie onder kantoorwerkers een afname van de hoeveelheid tijd die tijdens het werk zittend werd doorgebracht.

Een andere langdurige interventie onder kantoormedewerkers binnen de Britse NHS rapporteerde na twaalf maanden een vermindering van de zittijd tijdens het werk van 83 minuten per werkdag. In dat onderzoek werden daarnaast verbeteringen gezien in onder andere werkbetrokkenheid, werkprestaties en herstel van vermoeidheid.

Andere interventies lieten zien dat het daadwerkelijk invoeren van gezond gedrag niet altijd eenvoudig is. Technische problemen, beperkte deelname of onvoldoende aansluiting op de dagelijkse praktijk kunnen de effectiviteit van een programma beïnvloeden.

Juist dat maakt de nieuwe review interessant: niet alleen wat een organisatie aanbiedt is belangrijk, maar ook hoe het in de dagelijkse werkpraktijk wordt ingebouwd.

Waarom structurele gedragsverandering belangrijk is

Een eenmalige workshop kan medewerkers bewust maken van gezond gedrag. Maar bewustwording is pas het begin.

Wanneer gezonde keuzes onderdeel moeten worden van de dagelijkse routine, moeten medewerkers worden geholpen om het gewenste gedrag regelmatig te herhalen.

Daarom kijken onderzoekers steeds nadrukkelijker naar zaken als:

• gebruiksgemak
• herinneringen en signalen
• zelfmonitoring
• betrokkenheid van medewerkers
• aansluiting op de werkomgeving
• haalbaarheid op langere termijn

Het uiteindelijke doel is niet dat medewerkers één week anders werken, maar dat gezonde keuzes steeds vanzelfsprekender worden.

Wat betekent dit voor HR en werkgevers?

Voor HR-professionals is de boodschap relevant. Een vitaliteitsprogramma hoeft niet alleen te worden beoordeeld op de hoeveelheid informatie die wordt aangeboden. Minstens zo belangrijk is de vraag: helpt het medewerkers om gezond gedrag daadwerkelijk onderdeel te maken van hun normale werkdag?

Daarbij zijn eenvoud en praktische toepasbaarheid belangrijk. Een programma dat theoretisch uitstekend is, maar nauwelijks wordt gebruikt, zal weinig veranderen. Een laagdrempelige aanpak die medewerkers gedurende langere tijd ondersteunt, heeft meer kans om onderdeel te worden van de dagelijkse routine.

De onderzoekers benadrukken tegelijkertijd dat er nog meer onderzoek nodig is naar de langetermijnborging van dergelijke interventies.

Hoe sluit dit aan bij FlowHabits?

FlowHabits is ontwikkeld vanuit het uitgangspunt dat gezonde werkgewoontes niet moeten blijven steken bij bewustwording. Medewerkers weten vaak al dat afwisseling, bewegen en regelmatig herstellen belangrijk zijn.

De uitdaging is om die kennis om te zetten in gedrag dat daadwerkelijk terugkomt tijdens een normale werkdag. Daarom richt FlowHabits zich op korte, praktische routines en ondersteuning die medewerkers helpt om gezonde keuzes regelmatig te herhalen.

Niet één grote interventie. Maar kleine acties die steeds opnieuw terugkomen en zo de kans krijgen om uit te groeien tot een gewoonte.

Conclusie

De nieuwe wetenschappelijke review laat een belangrijk verschil zien tussen weten wat gezond is en gezond gedrag daadwerkelijk uitvoeren. Werkplekprogramma’s maken daarom steeds vaker gebruik van gedragstechnieken zoals zelfmonitoring, feedback, herinneringen en planning.

Voor organisaties betekent dit dat een duurzame vitaliteitsaanpak verder gaat dan informeren alleen. De uitdaging is om een omgeving te creëren waarin gezond gedrag eenvoudig, praktisch en herhaalbaar wordt.

Juist daar ligt de kracht van gezonde werkgewoontes.