Nieuw onderzoek: gezond beweeggedrag op het werk is niet alleen een individuele keuze

Meer bewegen en minder zitten tijdens de werkdag wordt vaak benaderd als een verantwoordelijkheid van de individuele medewerker. Een omvangrijke systematische review en meta-analyse uit 2026 laat zien dat ook de psychosociale werkomgeving relevant is. Steun van leidinggevenden en collega’s, sociale normen en de ervaren mogelijkheid om het eigen gedrag te sturen hangen samen met hoeveel werknemers tijdens hun werk zitten en bewegen.

Een omvangrijke analyse van gedrag tijdens het werk

Onderzoekers van Griffith University en The University of Queensland brachten 51 studies samen met in totaal 92.106 deelnemers. De review verscheen op 10 maart 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift Work & Stress.

De onderzoekers bekeken de relatie tussen de psychosociale werkomgeving en lichamelijke activiteit, staan en zitten tijdens werktijd. De 51 studies bestonden uit 40 cross-sectionele studies, vier longitudinale studies en zeven interventiestudies. Ongeveer de helft van alle deelnemers werkte in white-collar- of professionele functies. De zeven gerandomiseerde interventiestudies waren allemaal uitgevoerd bij medewerkers met voornamelijk zittend werk.

Wat kwam uit de meta-analyse?

De meest consistente resultaten gingen over steun op de werkvloer en de ervaren mogelijkheid om gedrag te beïnvloeden.

Meer steun van leidinggevenden voor bewegen en minder zitten hing samen met ongeveer 12 tot 13 minuten minder zitten per werkdag van acht uur. Ook steun van collega’s hing samen met minder zittijd. Een hogere ervaren gedragscontrole - bijvoorbeeld het gevoel dat iemand daadwerkelijk de mogelijkheid heeft om tijdens het werk te bewegen of het zitten te onderbreken - hing samen met ongeveer 14 minuten minder zitten per werkdag.

Daarnaast waren positieve sociale normen, zoals het zien dat bewegen binnen de werkomgeving normaal en geaccepteerd is, geassocieerd met meer activiteit en minder zitten.

Werkcultuur kan gezond gedrag ondersteunen

De resultaten wijzen op een belangrijk praktisch inzicht: weten dat bewegen gezond is, betekent nog niet dat medewerkers het tijdens hun werk ook daadwerkelijk doen.

Wanneer een medewerker ervaart dat een leidinggevende een korte onderbreking accepteert, collega’s hetzelfde gedrag ondersteunen en er voldoende ruimte is om zelf een beweegmoment te kiezen, kan de werkomgeving gezond gedrag gemakkelijker maken.

De onderzoekers noemen onder meer het belang van steun op verschillende niveaus binnen de organisatie. Leidinggevenden kunnen bijvoorbeeld gewenst gedrag ondersteunen of zelf laten zien dat bewegen tijdens de werkdag normaal is. Ook collega’s en de bredere sociale norm op de werkvloer kunnen een rol spelen.

Niet iedere relatie was even duidelijk

De review levert geen bewijs dat ieder onderdeel van de psychosociale werkomgeving automatisch leidt tot meer beweging.

Voor factoren zoals werkdruk, taakeisen en werkstress waren de resultaten beperkt of wisselend. Ook hing de richting van sommige verbanden af van het type werk. Een hoge fysieke activiteit betekent bij een kantoormedewerker immers iets anders dan bij iemand met lichamelijk zwaar werk.

De onderzoekers benadrukken daarom dat meer onderzoek nodig is naar verschillende psychosociale factoren en verschillende soorten beroepen.

Wat betekent dit voor HR en werkgevers?

Voor werkgevers verschuift hiermee een deel van de aandacht van uitsluitend het individu naar de omgeving waarin het gedrag moet plaatsvinden.

Een vitaliteitsprogramma kan medewerkers informeren en activeren, maar de dagelijkse werkcultuur bepaalt mede of nieuw gedrag praktisch en sociaal haalbaar voelt. Dat maakt steun vanuit de organisatie, ruimte om korte onderbrekingen te nemen en een positieve sociale norm relevante onderdelen van beleid rond gezonde werkgewoontes.

Het betekent niet dat werkgevers iedere medewerker moeten verplichten om op vaste momenten te bewegen. Juist de ervaren mogelijkheid om zelf gedrag te sturen kwam in de review naar voren als relevante factor.

Hoe sluit dit aan bij FlowHabits?

FlowHabits is ontwikkeld vanuit het principe dat gezonde werkgewoontes niet los van de werkdag moeten staan. Korte activatiemomenten, keuzevrijheid en een laagdrempelige toepassing moeten het gemakkelijker maken om gezond gedrag in dagelijkse werkzaamheden te verweven.

De nieuwe review ondersteunt vooral het bredere uitgangspunt dat gedrag op het werk niet uitsluitend door persoonlijke motivatie wordt bepaald. De sociale en organisatorische context kan het gedrag ondersteunen of juist bemoeilijken.

Daarbij is een belangrijke grens nodig: FlowHabits zelf is niet in deze review onderzocht. De studie bewijst daarom niet dat FlowHabits leidt tot minder zitten, meer bewegen of gezondheidswinst. De relevantie zit in de overeenkomst tussen het onderzochte principe - een ondersteunende werkomgeving - en de manier waarop FlowHabits gezonde werkgewoontes praktisch onderdeel van de werkdag wil maken.

Belangrijke wetenschappelijke nuance

Hoewel de review groot is, is het aantal deelnemers niet hetzelfde als de bewijskracht van een grote gerandomiseerde trial. Van de 51 geïncludeerde studies waren er 40 cross-sectioneel. Bij zulke studies worden factoren op één moment gemeten, waardoor oorzaak en gevolg niet kunnen worden vastgesteld.

De auteurs beoordelen de kwaliteit van de geïncludeerde studies overwegend als matig. Ze wijzen er bovendien op dat sommige verbanden wederkerig kunnen zijn: medewerkers die al actiever zijn, kunnen bijvoorbeeld ook vaker steun of actieve collega’s waarnemen.

De gevonden verschillen van ongeveer 12 tot 14 minuten minder zitten per werkdag moeten daarom worden gezien als associaties uit de meta-analyses, niet als een gegarandeerd effect van steun door leidinggevenden of collega’s.

Conclusie

Gezond gedrag tijdens de werkdag is meer dan een persoonlijke keuze. Deze systematische review en meta-analyse van 51 studies en ruim 92.000 werknemers laat zien dat steun van leidinggevenden en collega’s, sociale normen en ervaren gedragscontrole samenhangen met bewegen en zitten tijdens het werk.

Voor organisaties is vooral de praktische boodschap relevant: wie gezonde werkgewoontes wil stimuleren, doet er goed aan niet alleen naar de medewerker te kijken, maar ook naar de werkomgeving waarin die gewoontes moeten ontstaan en worden volgehouden.

Over FlowHabits

FlowHabits helpt organisaties om gezonde werkgewoontes onderdeel te maken van iedere werkdag. Met korte, praktische activatiemomenten en keuzevrijheid voor medewerkers ondersteunt het platform een laagdrempelige aanpak van gezond gedrag tijdens beeldschermwerk.

Maak gezonde werkgewoontes onderdeel van iedere werkdag.

Laatst gecontroleerd: 13 september 2026

Disclaimer: dit artikel is bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en is geen medisch advies. De beschreven resultaten betreffen verbanden uit een systematische review en meta-analyse en mogen niet worden geïnterpreteerd als bewijs dat één specifieke interventie gezondheidsklachten voorkomt of behandelt.